Pomnik Willema Arondeusa

Willem Arondeus (1894-1943) był holenderskim artystą, pisarzem i przywódcą ruchu oporu, straconym przez nazistów w lipcu 1943 roku. 27 marca 1943 roku poprowadził grupę piętnastu członków holenderskiego ruchu oporu do ataku na amsterdamski urząd stanu cywilnego przy Plantage Kerklaan 36-38, niszcząc około 800 000 dokumentów tożsamości, aby uniemożliwić nazistowskiemu okupantowi identyfikację żydowskiej ludności Amsterdamu w celu deportacji. Arondeus był otwarcie homoseksualny – pierwszy Holender, który publicznie pisał o swojej seksualności w latach 20. XX wieku – i przewodził grupie, wiedząc, że odkrycie oznaczałoby podwójną egzekucję. Urząd został zniszczony, ale piętnastu uczestników zostało zdradzonych w ciągu tygodnia; Arondeus został aresztowany 1 kwietnia, skazany i rozstrzelany na wydmach Overveen 1 lipca 1943 roku wraz z dwunastoma członkami grupy. Jego ostatnie słowa do prawnika, który go bronił – „Powiedz światu, że homoseksualiści nie są tchórzami” – stały się szeroko cytowaną linią w historii holenderskiej społeczności queer. Budynek urzędu stanu cywilnego przy Plantage Kerklaan 36-38 został odbudowany po pożarze i od tego czasu służy jako Holenderski Instytut Badań nad Wojną, Holokaustem i Ludobójstwem (NIOD). Tablica pamiątkowa zainstalowana w 2001 roku na fasadzie budynku wymienia wszystkich piętnastu uczestników; druga tablica dodana w 2018 roku wyraźnie zaznacza seksualność Arondeusa. Muzeum Amsterdamskie prezentuje listy Arondeusa w swojej galerii Queer Amsterdam. Budynek jest obecnie archiwum NIOD; wnętrze jest dostępne dla badaczy z dowodem tożsamości ze zdjęciem oraz na okazjonalne wycieczki publiczne. Zewnętrzne tablice są widoczne z chodnika przez całą dobę. Bezpłatnie. Połącz z spacerem na wschód do Synagogi Portugalskiej i Żydowskiego Muzeum Historycznego w ramach standardowego szlaku dziedzictwa Plantage.