Rezydencja Christophera Isherwooda

Christopher Isherwood (1904-1986) mieszkał przy Nollendorfstraße 17 od marca 1929 do maja 1933 roku, w pensjonacie prowadzonym przez Fräulein Meta Thurau. Jego cztery lata tam – nauczanie angielskiego w dzień, odwiedzanie gejowskich barów w Schöneberg w nocy – zaowocowały historiami, które stały się *Pan Norris zmienia pociąg* (1935), *Pożegnanie z Berlinem* (1939), a poprzez sztukę Van Drutena *Jestem kamerą* (1951) i musical Johna Kandera i Freda Ebba *Cabaret* (1966) oraz film Boba Fosse z 1972 roku, dominujący anglojęzyczny obraz Berlina Weimarskiego. Pokój w pensjonacie, który wynajął Isherwood, i lokatorka jego pokoju z 1929 roku (Jean Ross, którą nazwał „Sally Bowles”), są bezpośrednim źródłem dużej części *Pożegnania z Berlinem*. Swój czas przy Nollendorfstraße dzielił z W.H. Audenem (który wielokrotnie odwiedzał) i Stephenem Spenderem. Jego długoletnie związki z młodymi niemieckimi mężczyznami – Bertholdem Szczesnym w 1930 roku, Heinzem Neddermeyerem od 1932 roku – były powodem, dla którego wybrał Berlin zamiast bezpieczniejszego życia literackiego w Londynie. Niebiesko-biała ceramiczna tablica pamiątkowa Gedenktafel została zainstalowana przez senat Berlina w 1998 roku, obok drzwi wejściowych. Sam budynek to pięciopiętrowy blok mieszkalny w stylu neobarokowym, niepozorny z ulicy, ale zachowany we wnętrzu; parter zajmuje obecnie szkoła językowa, a wyższe piętra to prywatne mieszkania. Wizyta to moment na chodniku: przeczytaj tablicę, spójrz w górę na okna pierwszego piętra, gdzie znajdował się pokój Isherwooda, i pomyśl o tej samej ulicy, którą przekroczył, aby dojść do Eldorado dziesięć minut dalej. Stacja metra Nollendorfplatz znajduje się 100 metrów dalej. Bezpłatnie, 24/7.